gymnase
✗ gjimnaz
✓ palestër (sport) / sallë sporti
Gymnase francez në kuptimin sportiv (sallë muskulimi, klub gjimnastike) nuk përkthehet me gjimnaz në shqip. Përdor palestër ose sallë sporti. Gjimnaz në shqip do të thotë lice. Kurth i shpeshtë në CV ('je vais au gymnase trois fois par semaine' përkthehet me dal në palestër, jo shkoj në gjimnaz që do të thoshte 'shkoj në lice').
acte (théâtral)
✗ akt
✓ akt (existe) / pjesë (théâtre)
Akti i një pjese teatrore përkthehet me akt edhe në shqip, por fjala evokon fillimisht dokumentin zyrtar. Për teatrin, shpesh specifikohet: akti i parë i shfaqjes (le premier acte de la pièce). Fjala pjesë (pjesë, copë) përdoret gjithashtu për të përcaktuar një vepër teatrore të plotë.
chef (cuisine)
✗ shef
✓ kuzhinier / shef kuzhine
Pa specifikim, shef në shqip do të thotë patron ose epror hierarkik. Për kuzhinierin, gjithmonë specifiko shef kuzhine (chef de cuisine) ose përdor kuzhinier (cuisinier). Gabim tipik i frëngjishtfolësve: përdorimi i shef vetëm për të folur për profesionin kulinar, gjë që do të kuptohet si patroni i restorantit dhe jo kuzhinieri.
cabinet (toilettes / WC)
✗ kabinet
✓ banjo / tualet
Cabinets franceze në kuptimin e vjetëruar për WC nuk përkthehen kurrë me kabinet në shqip. Përdor banjo (regjistër i zakonshëm, lit. dhomë banjoje) ose tualet (administrative). Kabinet në shqip përcakton një zyrë profesionale ose një kabinet mjekësor (kabineti i mjekut). Shok i rremë funksional: kuptime të papajtueshme.
professeur (école / collège)
✗ profesor
✓ mësues / mësuese
Në shqip, profesor përcakton vetëm mësuesin universitar (titull i dhënë). Profesor i kolegjit ose i liceut francez është mësues (m.) ose mësuese (f.). Gabim pothuajse sistematik i frëngjishtfolësve: përdorimi i profesor për të gjithë mësuesit. Për një mësues të fillores, thuhet edhe mësues fillor.
bureau (meuble)
✗ byro
✓ tavolinë pune / zyrë
Byro ekziston në shqip por përcakton një shërbim administrativ specifik (byroja politike = bureau politique). Mobilja-byro thuhet tavolinë pune (table de travail). Dhoma e punës (zyra ku punohet) thuhet zyrë. Tre fjalë të dallueshme në shqip për atë që është një fjalë e vetme polisemike në frengjisht.
librairie
✗ bibliotekë
✓ librari (vente) / bibliotekë (prêt)
Kalk klasik i kundërt: librari shqipe shet librat, bibliotekë i jep me huazim. Konfuzion i shpeshtë madje edhe te shqiptarët frankofonë, i amplifikuar nga anglishtja library që do të thotë bibliotekë. Dallo mirë në shqip: librari për tregtinë e librave, bibliotekë për shërbimin publik ose universitar të huazimit.
terroir
✗ terren
✓ aucun équivalent direct (përifrazë)
Koncepti francez i terroir (lidhje tokë-klimë-aftësi-produkt, qendror për verërat, djathrat, EOM) nuk ka ekuivalent të leksikalizuar në shqip. Tereni do të thotë terreni fizik. Për të përkthyer, përdor një perifrazë: toka dhe traditat lokale (la terre et les traditions locales) ose prodhime tradicionale lokale (produits traditionnels locaux). Asnjë fjalë shqipe nuk e kap dimensionin kulturor francez.
laïcité
✗ laicitet
✓ laicitet / shtet laik (kuadër kushtetues)
Shqipëria është kushtetueshmërisht laike por koncepti francez i laïcité si parim republikan (ligji i 1905, ndarja Kishë-Shtet) nuk ka kalk të saktë. Përdoret laicitet ose shtet laik (État laïc), por pa ngarkesën politike dhe historike franceze. Për të përkthyer një tekst mbi laicitetin francez, shto një shpjegim ose ruaj fjalën franceze me italik.
garage
✗ garazh
✓ garazh
Huazim i mirëfilltë i drejtpërdrejtë nga frengjishtja, i shqiptuar garazh /ɡaˈɾaʒ/. Jo një shok i rremë për kuptimin (vend parkimi makinash, punishte riparimi), por kurth drejtshkrimor: mbaresa -ge franceze bëhet -zh në shqip. Anasjelltas, mos shkruaj 'garage' në shqip por garazh me zh në fund, në përputhje me alfabetin shqip.